Critici spreken over een wooncrisis en pleiten voor meer focus op sociale huur. Natuurlijk, de uitdagingen op de huurmarkt zijn reëel, en Vlaanderen erkent dat. Daarom investeren we 6 miljard euro in sociale huisvesting en zetten we in op budgethuur om kwetsbare groepen op de private huurmarkt te ondersteunen. Het Vlaamse beleid werkt aan beide fronten: we versterken de huurmarkt én stimuleren eigenaarschap. Dat lijkt voor sommigen een contradictie, maar het is een geïntegreerde aanpak die de kern van het probleem aanpakt: het aanbod vergroten.

De Woonzaak wil het beleid herstructureren, met een sterke focus op huur en het verminderen van eigenaarschap. Maar dat is een kortzichtige benadering. Het Vlaamse beleid erkent dat er geen snelle oplossing is. Het creëren van nieuwe wooneenheden is een traag, complex proces dat jaren vergt – een realiteit die ook deze minister van Wonen net als haar voorgangers ondervindt. Dit vraagt samenwerking van sociale woonmaatschappijen, private ontwikkelaars, verhuurders, lokale besturen en het Vlaamse beleid. Dit dagdagelijkse werk is complex, maar noodzakelijk. De concrete oplossingen van de Woonzaak om dat aanbod uit te breiden? Die hebben we nog niet gehoord.

Het Europese rapport dat Vlaanderen scherp bekritiseert, negeert deze nuance. Het stelt dat Vlaanderen tekortschiet op sociale huisvesting en betaalbaarheid, en te veel inzet op eigendom. Ja, Vlaanderen heeft slechts 6% sociale huurwoningen – dat is minder dan Nederland (28%) en Frankrijk (17%). Maar de Vlaamse woonmarkt zit gewoon anders in elkaar, gelukkige maar, en met een investering van 6 miljard euro blijft deze Vlaamse Regering hard werken aan structurele oplossingen, zoals de bouw van nieuwe sociale woningen, niet aan tijdelijke huurpremies die breed doorgevoerd de huurprijzen enkel verder opdrijven.

De kritiek dat eigenaarschap vooral de hogere inkomens bevoordeelt, negeert de maatregelen die Vlaanderen juist neemt om koopwoningen bereikbaar te maken voor bredere groepen. Denk aan de verlaging van registratierechten en de Vlaamse Woonlening, die gezinnen helpen om hun woonplannen waar te maken. Of de Vlaamse woonwaarborg die er snel mag komen. Eigenaarschap biedt niet alleen stabiliteit, maar creëert ook financiële veerkracht. Voor lage- en middeninkomens is het kopen van een huis vaak dé manier om economisch vooruit te komen en financiële zekerheid op te bouwen.

De wooncrisis is niet op te lossen door simpelweg huursteun te verhogen. Dit drijft de prijzen in het segment van betaalbare huurwoningen verder op, waardoor nog meer mensen uit de boot vallen. De Vlaamse overheid kiest daarom voor structurele oplossingen: meer sociale woningen, striktere kwaliteitsnormen en verbeterde handhaving om krotverhuur tegen te gaan. We werken aan het versnellen van bouwprocedures en investeren in energiezuinige renovaties, ook voor huurwoningen.

De Woonzaak reduceert het Vlaamse woonbeleid tot een politieke kwestie, terwijl het gaat om het welzijn van duizenden Vlamingen. De Vlaamse Regering zet in op eigenaarschap omdat het werkt – voor gezinnen en voor economische stabiliteit. Het Vlaamse woonbeleid is geen falen; het is een beleid van lange adem dat structurele verbeteringen nastreeft in plaats van tijdelijke financiële tegemoetkomingen.

Onderwerpen

Wonen

Gijs met Dieter op de werf

Tegen 2030 zijn er in Vlaanderen 220.000 extra woningen nodig om een thuis te bieden aan iedereen. Om wonen betaalbaar te houden, moeten we jaarlijks 30.000 nieuwe woningen bouwen. Gelukkig genieten we momenteel van een stabiele woningmarkt, en het is van vitaal belang dat we deze stabiliteit behouden.

Echter, we worden geconfronteerd met aanzienlijke uitdagingen. Hoge bouwkosten als gevolg van prijzige materialen, lange en complexe vergunningsprocedures, strikte energienormen en stijgende rentetarieven hebben een impact op de prijzen. Bovendien is beschikbare bouwgrond in het dichtbevolkte Vlaanderen een schaars goed, waardoor er te weinig nieuwe woningen op de markt komen.

Hoewel er de afgelopen jaren diverse initiatieven zijn genomen, moeten veel maatregelen nog volledig tot hun recht komen. Denk hierbij aan de uitbreiding van de Vlaamse Woonlening, innovatieve methoden om de bouwcapaciteit in de sociale huisvesting te vergroten, renovatie-stimulansen zoals de Mijn Verbouwlening of MijnVerbouwPremie, en het stimuleren van conventioneel huren.

Het draait allemaal om het vergroten van het aanbod, zowel op de huur- als op de koopmarkt. Het is van essentieel belang om potentiële bouwers en kopers te ondersteunen en een gunstig investeringsklimaat voor de huurmarkt te waarborgen. Dit betekent niet het afremmen van investeringen, maar juist het maximaliseren van inspanningen om de woningmarkt uit te breiden en het aanbod te vergroten.
uur.

Met Emma en Sam

1. De hoeksteen van onze woningmarkt is de eigenaarsmarkt.

Een goeie 70% van onze woningmarkt bestaat uit eigenaars. Dat moeten we waarderen en op peil houden. Een eigen woning blijft de beste investering voor de toekomst.

Met N-VA hebben we de registratierechten voor de aankoop van de enige en eigen woning al verlaagd van 10% naar 3%. We laten deze verder dalen naar 1% om de drempel voor de aankoop van een eigen woning nog te verlagen.

Cruciaal is het terugdraaien van de BTW-verhoging op sloop en heropbouw. Vivaldi slaagt er niet in om een fiscale hervorming te realiseren, maar wel om de slechtste fiscale maatregel voor de woningmarkt te nemen. We zetten deze vergissing recht door permanent te kiezen voor een verlaagd BTW van 6% voor sloop en heropbouw voor alle projecten die uitgevoerd worden door professionele actoren.

De Vlaamse woonlening maakt het mogelijk voor mensen met een bescheiden inkomen om een eigen woning te kopen. We zorgen voor voldoende budget en kortere doorlooptijden bij de aanvraagprocedure.

Wie een hypothecaire lening afsluit voor het bouwen of verbouwen van een woning kan zich vandaag kosteloos beschermen met de verzekering gewaarborgd wonen kosteloos tegen inkomensverlies door plotse werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of gedwongen stopzetting van de zelfstandige activiteit. We versterken deze verzekering onder andere door (bijna) automatische toekenning en een vlottere data-uitwisseling.

Banken vragen momenteel vaak tot 20% eigen inbreng bij het afsluiten van een hypotheeklening. Voor jonge Vlamingen is het een uitdaging om die middelen bijeen te sparen. Met de Vlaamse Woonwaarborg zorgen we dat jonge gezinnen en alleenstaanden daadwerkelijk een lening kunnen krijgen voor de aankoop of de bouw van hun eerste eigen woning. We stellen namelijk vast dat banken minder leningen verstrekken aan kopers die over onvoldoende eigen middelen beschikken.

In gesprek met Dieter

2. Een toegankelijke en hoogwaardige private huurmarkt.

De private huurmarkt wordt geconfronteerd met diverse problemen, vooral in het onderste segment. Om deze uitdagingen aan te pakken, breiden we het systeem van budgethuren verder uit. Op deze manier kunnen mensen die net niet in aanmerking komen voor een sociale woning een woning huren tegen een verlaagde huurprijs, 15 tot 25 procent onder de marktconforme prijs. Hiervoor werken we samen met private initiatiefnemers en woonmaatschappijen die een mix van sociale en budgethuurwoningen bouwen of bestaande woningen renoveren.

Momenteel vragen verhuurders een financiële huurwaarborg als bescherming voor de verhuurder tegen wanbetaling of schade. Een persoonlijke borgstelling door ouders, familie of vrienden persoonlijk is vandaag wel mogelijk bij het aanvragen van een woonkrediet, maar mag niet gecombineerd met een reguliere waarborg voor huurwoningen. We voeren dit opnieuw in en ondersteunen zo in het bijzonder mensen met een laag inkomen.

Kraan

3. Nieuwe bouwconcepten

Cohousing, woningdelen, clusterwonen, tiny houses… innovatieve woonvormen zijn hip en worden vaak genoemd als oplossing voor de uitdagingen op het gebied van wonen. Natuurlijk zijn deze alternatieve woningtypes interessant en bieden ze tal van mogelijkheden. Niets staat ons in de weg om hiermee aan de slag  te gaan, aangezien de huidige regelgeving alvast geen belemmering vormt.

Waarom gebeurt het vandaag dan niet vaker? Dit komt doordat deze woonvormen vaak wel leiden tot ruimtebesparing, maar niet noodzakelijk tot kostenbesparing. Meer dan alleen deze modellen moeten we nadenken over innovatie in het bouwproces zelf. Ik denk daarbij aan lichtere bouwmaterialen, modulair bouwen, snellere technieken en hoogwaardige materialen, met een sterke nadruk op architectuur.